חקר ואוריינות מידע

15-06-2022

תקציר: תהליך החקר משמש לבניית ידע והבנה, וליצירה בתחומי הדעת השונים, תוך פעילות ומעורבות של הלומדים.

ביחידה זו נכיר את מארג החקר, את מאפייניו ואת המיומנויות ואסטרטגיות החשיבה הדרושות בתהליך למידה מעין זה.

הצטרפו אלינו למסע!

פיתוח היחידה: ד"ר אלונה שבט, מדריכה ארצית באגף א' לפיתוח פדגוגי.

משך: 3 שעות

מתאים לכיתות: ז', ח', ט', י', י"א, י"ב.

דרישות קדם: אין

חקר ואוריינות מידע

10-11-2022

תקציר: האפשרות לבחור נושא ולעסוק בשאלת חקר המעניינת את התלמידה או התלמיד באופן אישי היא אחד היתרונות בלמידת חקר. ביחידה זו נדגים כיצד לפרוס מגוון נושאים מתוך נושא או הקשר רחב ונלמד מהי שאלת חקר טובה המובילה לחקר משמעותי.

פיתוח היחידה: אביגיל שושן

משך: 3 שעות

מתאים לכיתות: ז'-י"ב

דרישות קדם: אין

מיומנויות הבאות לידי ביטוי ביחידה: אוריינות לשונית, אוריינות מידע, הכוונה עצמית

חקר ואוריינות מידע

19-06-2024

תקציר: "מסע תגליות אמיתי אינו מורכב ממציאת נופים חדשים, אלא מהתבוננות דרך עיניים חדשות". (מרסל פרוסט)

כולם כותבים רפלקציה. פעמים רבות היא שטחית וגנרית. פסקה בסיום העבודה כי צריך.

גם אנחנו, המורים, מייחדים זמן רב לתוכן העבודה, לתהליך הנדרש מהתלמידים ולליווי המתמשך, ומקצים פחות זמן להוראה יזומה של כתיבה רפלקטיבית (והאמת? בסוף העבודה גם אנחנו די מותשים…).

ביחידה זו נבין את חשיבות הרפלקציה להתפתחות ולצמיחה של הלמידה והלומדים.

בחלקה השני של היחידה נראה כיצד אנחנו, המורים, יכולים לסייע לתלמידים שלנו באמצעות הוראה מפורשת ובאמצעות תנאים ופרקטיקות לכתיבת רפקלציה מיטבית.

(התמונה נוצרה ב- Copilot, ונערכה ב- Photoshop)

היחידה פותחה על ידי: שרית תורג'מן-יפה, מדריכה ארצית, רכזת SEL בתחומי הדעת, שפ"י והמזכירות הפדגוגית.

משך: 3 שעות

מתאים לכיתות: א-יב

תנאי קדם: אין

חקר ואוריינות מידע

02-11-2023

חקר ואוריינות מידע

18-06-2023

חקר ואוריינות מידע

31-05-2023

תקציר: ביחידה זו נדגים כיצד נוכל לאסוף ולאתר מידע ברשת עבור עבודת חקר בתחומי הרוח. נסקור כמה ממאגרי המידע הבולטים, נדגיש יתרונות וחסרונות ונלמד כיצד לעבוד איתם כדי להגיע לתוצאות חיפוש המתאימות לנו.

פיתוח היחידה: נתנאל שפיגל, הספרייה הלאומית.

משך: 3 שעות

מתאים לכיתות: ז', ח', ט', י', י"א, י"ב

דרישות קדם: אין

חקר ואוריינות מידע

14-03-2023

המצגת למידה וחקר בפני קהל, דורשת מהתלמידים לעשות עצירה בלמידה או בחקר ולהפוך את העבודה (האישית או הקבוצתית שלהם) לממוקדת, נהירה וקולחת. הצגות למידה מעין אלו אינן רק תוצר של תוכן אלא גם של אופן הצגתו. ככל שתלמידים מציגים את התוכן שלהם בצורה מעניינת יותר, כך תהליך החקר נעשה רלוונטי יותר עבור כל הכיתה והמוטיבציה של התלמידים לתהליך עולה.

ביחידה זו נלמד כיצד לשלב הצגות למידה בתהליך הלמידה או החקר. נבדוק מתי רצוי לשלבן בתהליך, איך לשלב אותן, וכיצד להעריך אותן. בנוסף, נעבוד על שיטות שבעזרתן תלמידים יוכלו לשפר את אופן ההצגה שלהם בהזדמנויות שונות של דיבור בפני קהל.

פיתוח היחידה: אוהד דוידוב, מורה להיסטוריה ולדיפלומטיה באנגלית ומנחה סדנאות והשתלמויות בדיבור בפני קהל, דיבייט ותקשורת בינאישית.

משך: 3 שעות

מתאים לכיתות: ז-יב

דרישות קדם: אין

חקר ואוריינות מידע

07-02-2023

תקציר: הגענו לשלב האחרון בשלבי החקר – כתיבה. כעת, אחרי איסוף חומרי המידע, כל שנותר הוא לייצר תוצר להבעת הידע שנבנה בתהליך החקר. ביחידה זו נציף את הקשיים בהתנעת תהליך הכתיבה ולאחר מכן נצביע על כמה שיטות שיסייעו, יטייבו ויהפכו את הכתיבה למשימה פחות מאיימת.

פיתוח היחידה: נתנאל שפיגל וצוות החינוך של הספרייה הלאומית.

משך: 3 שעות

מתאים לכיתות: ז', ח', ט', י', י"א, י"ב

דרישות קדם: אין

חקר ואוריינות מידע

15-06-2022

תקציר: בכל תהליך למידה וביצוע חקר אנו נעזרים במקורות מידע, אך לא תמיד קל לדעת אם ניתן להסתמך על המידע שאנחנו מוצאים ברשת ובפרסומים שונים. היחידה עוסקת במיומנות הערכת מידע, במיוחד לשם ביצוע עבודת חקר. נסקור את הכלים העומדים לרשותנו שיעזרו לנו לבחון את איכות מקורות המידע ולהחליט אם נוכל להשתמש בהם וכיצד.

פיתוח היחידה: נתנאל שפיגל וצוות החינוך של הספרייה הלאומית.

משך היחידה : 3 שעות

מתאים לכיתות: ז', ח', ט', י', י"א, י"ב

תנאי קדם: אין

חקר ואוריינות מידע

15-06-2022

תקציר: תהליך החקר משמש לבניית ידע והבנה, וליצירה בתחומי הדעת השונים, תוך פעילות ומעורבות של הלומדים.

ביחידה זו נכיר את מארג החקר, את מאפייניו ואת המיומנויות ואסטרטגיות החשיבה הדרושות בתהליך למידה מעין זה.

הצטרפו אלינו למסע!

פיתוח היחידה: היחידה פותחה ע"י עינבל אריאלי, מדריכת תקשוב ארצית, מדעי החברה.

משך: 3 שעות

מתאים לכיתות: ז', ח', ט', י', י"א, י"ב.

דרישות קדם: אין

חקר ואוריינות מידע

30-08-2022

תקציר: היחידה עוסקת בהעברת מסר באופן משמעותי יותר בכיתה. ביחידה נבחן כיצד להעביר מסר באופן בהיר יותר בעזרת מבנה מאורגן וטכניקות לבהירות. לאחר מכן, נלמד על החשיבות של פיתוח המסר בעזרת הסבר וחומר תומך (תימוכין).

פיתוח היחידה: אוהד דוידוב, מורה להיסטוריה ולדיפלומטיה באנגלית ומנחה סדנאות והשתלמויות בדיבור בפני קהל, דיבייט ותקשורת בינאישית.

משך: 3 שעות

מתאים לכיתות: ז', ח', ט', י', י"א, י"ב.

דרישות קדם: אין

חקר ואוריינות מידע

28-12-2022

תקציר: ביחידה זו נלמד לזהות מקור מידע ראשוני, ולהבין כיצד נוכל להשתמש במקורות ראשוניים לצורך עבודת חקר.

נסקור כמה מודלים לניתוח של מקור ראשוני ונחשף לעושר הרחב של מקורות ראשוניים שנמצאים ברשת.

פיתוח היחידה: נתנאל שפיגל וצוות החינוך של הספרייה הלאומית.

משך: 3 שעות

מתאים לכיתות: ז', ח', ט', י', י"א, י"ב.

דרישות קדם: אין

חקר ואוריינות מידע

04-07-2025

مُلخّص الوحدة: "لا تتكوّن رحلة الاكتشاف الحقيقيّة من إيجاد مناظر طبيعيّة جديدة، بل من التأمّل من خلال عيون جديدة." (مارسيل بروست)
يكتب الجميع تأمّلات، والتي تكون في كثير من الأحيان سطحيّة وعامّة. مجرّد فقرة في نهاية العمل لأنّه "يجب كتابتها".
نحن أيضًا، المعلّميون، نُكرس وقتًا طويلًا لمحتوى العمل، وللعمليّة الّتي يُطلب من التلاميذ اتّباعها، وللمرافقة المستمرّة،
ولكنّنا نخصّص وقتًا أقلّ للتعليم بالمبادرة من خلال الكتابة التأمّليّة. (والحقيقة؟ في نهاية العمل نكون نحن أيضًا مرهقين..).
سنفهم في هذه الوحدة أهمّيّة التأمّل في تطوير سيرورة التعلّم والمتعلّمين.
وسنرى في الجزء الثاني من الوحدة كيف يمكننا نحن، المعلّمين، أن نُساعد تلاميذنا من خلال التعليم الصريح، وباستخدام ممارسات لكتابة تأمّليّة مثاليّة.

أعدّت الوحدة: ساريت ترجمان-يافيه، مُرشِدة قطريّة ومُركّزة التعلّم الاجتماعيّ العاطفيّ (SEL) في مجالات المعرفة، قسم الخدمات النفسيّة-التربويّة والسكرتارية التربويّة.

المُدّة الزمنيّة: 3 ساعات.

مناسبة للمعلّمين في الصفوف: الأولى حتّى الثانية عشرة.

الشروط المسبقة: لا يوجد.

חקר ואוריינות מידע

12-10-2023

חקר ואוריינות מידע

01-02-2023

ملخّص الوحدة: لا يمكنك أن تعلّم شخصًا أيّ شيءٍ. يمكنك مساعدته في إيجاد الشيء داخل نفسه" جاليليو جاليلي".

 كموجّهين في سيرورة البحث علينا بناء بيئة تنمّي متعلّمًا مستقلًّا بدءًا من المرحلة الأولى المتمثّلة في اختيار الموضوعة وطرح سؤال جيّد يقود إلى بحث.

بالإضافة إلى الحاجة إلى المعرفة المرتبطة بالموضوعة، من المهمّ أن يختار التلاميذ موضوعة قريبة من قلوبهم التي تثير اهتمامهم ورغبتهم في التعمّق في البحث.

تعرض هذه الوحدة سيرورة تعلّم مقترحة، بدءًا من استلهام الفكرة، مرورًا بتطويرها وتحديد الموضوعة، وصولًا إلى صياغة سؤال يقود إلى بحث.

تمتّعوا، تعلّموا، أنتجوا، اختاروا، اسألوا، شاركوا وانجحوا!

أعدّ الوحدة : افيجال شوشان، مرافق تربويّ وتنظيميّ في المدارس.

ملائمة للمعلّمين في: المرحلة فوق الابتدائية.
المدّة الزمنيّة: 3 ساعات.
شروط مسبقة: لا يوجد.

المهارات التي تعرضها الوحدة: التنوّر اللغويّ، التنوّر المعلوماتيّ، توجيه ذاتيّ.

חקר ואוריינות מידע

26-10-2023

مُلخَّص الوحدة: في هذه الوّحدة سنتعلّم كيفيّة تحديد المصدر الأوّليّ للمعلومات، وسنفهم كيف يمكننا استخدام المصادر الأوّليّة في العمل البحثيّ. سنستعرض عدّة نماذج لتحليل المصدر الأوّليّ وسنتعرّض للثروة الواسعة من المصادر الأوّليّة الموجودة في الشبكة.

חקר ואוריינות מידע

08-08-2023

ملخّص الوحدة: وصلنا إلى المرحلة الأخيرة من مراحل البحث- الكتابة. الآن، بعد جمع المعلومات، كلّ ما تبقّى فعله هو إنتاج منتج للتعبير عن المعرفة التي بُنيت أثناء سيرورة البحث. نعرض في هذه الوحدة الصعوبات في تحريك سيرورة الكتابة وبعد ذلك سوف نُشير إلى عدّة طرق تساعد، تحسّن وتحوّل الكتابة إلى مهمّة أقلّ تهديدًا.

أعدّ الوحدة: نتانئيل شبيغل، طاقم المكتبة الوطنيّة.

مدّة الوحدة: 3 ساعات.

ملائمة للمعلّمين في الصفوف: السابعة حتّى الثانية عشرة. 

متطلبات مسبقة: لا يوجد.

חקר ואוריינות מידע

09-07-2023

ملخّص الوحدة: هناك العديد من الجوانب التنظيميّة والتربويّة للتحضير لتعلّم البحث ومرافقة التلاميذ خلاله، مثل: تخطيط مراحل البحث على محور الزمن وتسلسل موضوعات التعليم، وتنظيم التعامل مع الأفراد والجماعات، طرق المشاركة وتقديم التعليقات وغيرها المزيد. سنناقش في هذه الوحدة هذه الجوانب وسنتعرّف أدوات للسلوك المريح والناجع للمعلّم\ـة والتلاميذ.

أعدّت الوحدة: عينبال أريئيلي، مرشدة تكنولوجيا معلومات واتّصالات قُطريّة، العلوم الاجتماعيّة. 

المدّة الزمنيّة: 3 ساعات.

ملائمة للمعلّمين في الصفوف: السابعة حتّى الثانية عشرة.

شروط مسبقة: لا يوجد.

חקר ואוריינות מידע

29-12-2022

ملخّص الوحدة: ينشغل الطلّاب في بناء المضامين وعرضها في مراحل البحث المختلفة. لكن، قد يحدث في أوقات متقاربة أن يكون المضمون غير واضح، ولم يتمّ تبئيره بالشكل الكافي لتطوير التعلّم على أفضل وجه. في هذه الوحدة، نفحص كيف يمكن أن نأخذ فكرة أو مضمونًا، وأن نقوم بتبئيره/ا بالاستعانة بالوضوح، التفسير والتأسيس. كما نتناول كيفيّة دمج الفعاليّات والأنشطة التي تتيح للطلّاب أن يطوّروا تبئير مضامينهم.

أعدّ الوحدة: إيهود دويدوف، معلّم للتاريخ وللدبلوماسيّة في اللغة الإنكليزيّة، وخبير في المناظرات والتواصل البيشخصيّ.

ترجمت الوحدة: د. تماضر إبراهيم، مرشدة قطريّة في السكرتاريا التربويّة.

المدّة الزمنيّة: 3 ساعات تعليميّة.

ملائمة للمعلّمين في: المرحلة فوق الابتدائيّة.

شروط مسبقة: لا يوجد.

חקר ואוריינות מידע

07-09-2022

ملخّص الوحدة: في كلّ سيرورة تعلّم وتنفيذ دراسة/بحث، نستعين بمصادر معلومات لكن لا يسهل علينا دائمًا أن نميّز إذا كان بإمكاننا الاعتماد على المعلومات التي وجدناها في الشبكة العنكبوتيّة، وفي منشورات مختلفة. تتناول الوحدة تقييم المعلومات لكتابة وظيفة بحث ولأغراض عامّة. نستعرض الأدوات التي تخدمنا في فحص جودة مصادر المعلومات وفي أن نقرّر هل نستخدمها وكيفيّة استخدامها. 

أعدّ الوحدة: نتانئيل شبيجل وطاقم التربية في المكتبة الوطنيّة.

المدّة الزمنيّة: 3 ساعات.

ملائمة للمعلّمين في الصفوف: السابعة- الثانية عشرة.

شروط مسبقة: لا يوجد.

חקר ואוריינות מידע

24-05-2022

ملخّص الوحدة: تهدف سيرورة البحث إلى بناء المعرفة والفهم والإبداع في مجالات المعرفة المختلفة من خلال نشاط ومشاركة التلاميذ الفاعلة. سنتعرف في هذه الوحدة على بنية البحث، مميّزاته وعلى مهارات واستراتيجيّات التفكير المطلوبة خلال سيرورة تعلّم كيفيّة كتابة البحث.

انضموا إلينا للانطلاق في هذه الرحلة!

أعدّت الوحدة: د. ألونا شيبط، مرشدة قطريّة في قسم أ للتطوير التربويّ، السكرتاريا التربويّة.

ترجمت الوحدة: د. تماضر إبراهيم، مرشدة قطريّة في قسم أ للتطوير التربويّ، السكرتاريا التربويّة.

المدّة الزمنيّة: 3 ساعات.

ملائمة للمعلّمين في الصفوف: السابعة- الثانية عشرة.

الشروط الأساسيّة: لا يوجد.

חקר ואוריינות מידע

13-11-2025

ملخّص الوحدة: يتطلّب تقديم العرض التعليميّ والبحث أمام جمهور من التلاميذ التوقّف مؤقّتًا عن سيرورة التعلّم أو البحث، وتحويل عملهم (الفرديّ أو الجماعيّ) إلى عمل مركّز، وواضح، وسلس. ولا تعدّ مثل هذه العروض التعليميّة مجرّد نتاج للمحتوى، وإنّما هي أيضًا نتاج لطريقة تقديمها. وكلّما قدّم التلاميذ محتواهم بطريقة أكثر إثارة للاهتمام، أصبح مسار البحث أكثر صلة بالصفّ كلّه، وزاد تحفيز التلاميذ حيال السيرورة التعليميّة.

سنتعلّم في هذه الوحدة كيفيّة دمج العروض التعلّميّة في سيرورة التعلّم أو البحث. وسنبحث متى من المحبّذ دمجها في السيرورة، وكيفيّة دمجها، وكذلك كيفيّة تقييمها. بالإضافة إلى ذلك، سنعمل على أساليب من شأنها مساعدة التلاميذ على تحسين طريقة عرضهم في مناسبات مختلفة من التحدّث أمام الجمهور.