המורה כמנחה

30-06-2022

תקציר: המגמות העולמיות מחייבות אותנו לפתח לומדים עצמאיים המתאפיינים ביכולת תכנון, ניהול זמן, מציאת פתרונות, עבודת צוות, הנעה פנימית ועוד. בדרך לשם – עלינו לחולל שינוי בדרכי ההוראה המסורתיות, ולצורך כך, לחולל שינוי פנימי בתפיסת ההוראה. ביחידה זו נעמוד על המושגים 'מורה' ו'מנחה' ונבחן את הדמיון והשוני ביניהם. נכיר מאפיינים וסגנונות של הנחיה ונתבונן בעצמנו – אילו מין מנחים אנחנו?

היחידה פותחה על ידי:  גלית שילר - מנחת תהליכי פיתוח פדגוגי, תוכניות לימודים והדרכה, מאמנת חדשנות SIT

משך: 3 שעות
מתאים לכיתות: א-יב
תנאי קדם: אין

המורה כמנחה

30-04-2024

יחידה זו עוסקת בבחירה שיש לנו, בני האדם. זאת, תוך התמקדות בשאלת הבחירה שיש לנו, כמורים, ושיש לתלמידינו, כלומדים בבית הספר. היחידה מעמתת אותנו עם שאלות פילוסופיות ומעשיות הנוגעות ליכולת הבחירה הקיימת בחיינו, ומציגה תובנות וממצאים של מחקרים אשר מוצאים ערך רב במתן בחירה ללומדים בתהליך הלמידה. נמצא כי מתן חופש בחירה בלמידה מעלה את המוטיבציה, משפר את הישגי הלומדים ומאפשר להם להיות מעורבים יותר בתהליכי ההבנה והחקר.

היחידה מאפשרת למורים להרהר ביכולת שיש בידיהם לאפשר בחירה בלמידה, כזו שתהיה אפקטיבית ותיתן ערך ללומד היחיד ולקבוצה כולה. הערך של הבחירה יתבטא בתהליך הלמידה הנוכחי וישליך על הבחירות של האדם בעתיד.

היחידה פותחה על ידי: שמרית כהן ברבי, מדריכה ארצית באגף א' לפיתוח פדגוגי, מנחת מורים ויזמת חינוכית.
יפעת פרידמן, מדריכה ארצית באגף א' לפיתוח פדגוגי ובפיקוח על הוראת העברית ביסודי, מורה ללשון עברית ומנחה תהליכי פיתוח מקצועי בהוראה. 
משך: 3 שעות
מתאים לכיתות: א-יב
תנאי קדם: אין

המורה כמנחה

07-08-2022

היחידה השניה של "ממורה למנחה" עוסקת בהתבוננות עומק אישית, ברפלקציה ובמודעות ליכולות ההנחיה האישיות, במאפיינים החזקים ובאלה הזקוקים לחיזוק.

היחידה פותחה ע״י:  גלית שילר מנחת תהליכי פיתוח פדגוגי, תוכניות לימודים והדרכה, מאמנת חדשנות SIT.

משך: 3 שעות
מתאים לכיתות: ז-יב
תנאי קדם: אין

המורה כמנחה

06-02-2023

תקציר: ביחידה זו נעסוק במושג הערכה מעצבת – הערכה דינמית, שיש בה משוב מתמיד ותהליך למידה מתמשך. אופי ההערכה קשור ישירות לאופי הלמידה. כשאנו עוסקים במעבר מהוראה להנחיה, בלימוד מיומנויות, בלמידה תוך עשייה, בחקר, בפרויקטים ועוד - עלינו להתאים את ההערכה לתהליכי למידה אלו, וקודם לכן - להבין את משמעותה של הערכה מעצבת.

היחידה פותחה על ידי: גלית שילר - מנחת תהליכי פיתוח פדגוגי, תוכניות לימודים והדרכה, מאמנת חדשנות SIT

משך: 3 שעות

מתאים לכיתות: א-יב

תנאי קדם: אין

המורה כמנחה

26-07-2023

כמה פעמים ישבתם בהשתלמות או בישיבה ולא הוצאתם מילה מהפה?
כמה פעמים גיששתם לעבר הטלפון הנייד במהלך הרצאה?
מדוע תלמידים רבים בוחרים שלא לקחת חלק פעיל בשיעורים, ודיון בכיתה מתקיים פעמים רבות עם אותם X תלמידים שמביעים את דעתם? ואיך זה שבעולם שבו לכל אחד יש ידע נרחב ודעות מגוונות, עדיין מורה או מרצה עומד ומדבר רוב הזמן? בכוורת יש יחידות מעולות העוסקות בהוראה מסוג אחר, והמורה בהן הוא מנחה. יחידה זו תציג דגם נוסף של הנחיה, ובנוסף תנסה לשבור את מבני הכוחות בכיתה ואת מבני הישיבה (שורות או מעגל): הנחיה השתתפותית.
יחידת לימוד זו תפגיש אתכם עם דגם הנחיה שונה שתופס תאוצה בארגונים רבים - הנחיה השתתפותית. רבות דובר על המעבר להוראה שונה – הוראה שהמורה אינו מרכז הידע בה, אלא מנחה המכווין את התלמידים ומאפשר להם מרחב ללמוד ולהתפתח. כיום זקוק כל מורה למיומנויות הנחיה כדי לקדם את תלמידיו. ההנחיה השתתפותית היא מתודה רחבה ומעמיקה. יחידה זו תציג עקרונות בסיסיים שלה, תוך התמקדות במרחב הבית ספרי ובכיתת הלימוד.
מומלץ להיכנס לקישורים הנלווים להעמקה במתודת הנחיה זו.

היחידה פותחה ע"י: יונתן ברק – מורה להיסטוריה ולאזרחות ומנחה תהליכים פדגוגיים במכון הדמוקרטי - חברה וחינוך.

משך: 3 שעות

מתאים לכיתות: ז-יב

תנאי קדם: אין

המורה כמנחה

15-12-2022

יחידה זו עוסקת בדרכי הוראה והנחיה מגוונות.

נעסוק בגיוון, בגמישות ובהרחבה של דרכי הוראה מצד אחד, ומצד שני – במבנה, מסגרת וגבולות של דרכי ההוראה על מנת שיהיו בעלות ערך.
גיוון אינו לשם גיוון אלא מענה למטרות הלמידה. הבחירה בדרך ההוראה צריכה לשרת את מטרות הלמידה בין אם הן תוכן, מיומנויות, ערכים וכד.
יש ערך לכל דרך למידה- כל עוד היא מחוברת למטרות הלמידה ולתכנים
ביחידה נתנסה בבניית יחידות לימוד מבוססות מטרה ורעיון גדול, תוך בחינת העדפות, הרגלים אישיים והאפקטיביות שלהם.

היחידה פותחה ע"י: גלית שילר - מנחת תהליכי פיתוח פדגוגי, תוכניות לימודים והדרכה, מאמנת חדשנות SIT

משך: 3 שעות
מתאים לכיתות: ז-יב 
תנאי קדם: מומלץ – יומן התפתחות אישי 

המורה כמנחה

02-11-2023

היחידה תעסוק באתגרים הניצבים בפני המורה המעוניין לעבור ממרחב למידה ממוקד מורה למרחב למידה ממוקד תלמיד; במעבר של המורה מהוראה להנחיה, ובמעבר התלמיד מלמידה פסיבית ללמידה אקטיבית ומעורבת. ביחידה נסקור את סוגי הקשיים, המחסומים וההתנגדויות שעולות ונציע פתרונות והצעות להתמודדות איתם.

היחידה פותחה ע"י: מוריה קלייטמן

משך: 3 שעות

מתאים לכיתות: ז-יב

תנאי קדם: אין

המורה כמנחה

01-08-2022

ملخّص الوحدة: تجبرنا التوجّهات العالميّة على أن نطوّر متعلّمين مستقلّين، يتميّزون بالقدرة على التخطيط، وإدارة الوقت، وإيجاد الحلول، والعمل ضمن طاقم، ووجود الدافع الداخليّ وغيرها. في سبيل ذلك - علينا أن نُحدث تغييرًا في طرق التدريس التقليديّة، ولهذا الغرض، علينا إجراء تغيير داخليٍّ في مفهوم التدريس. في هذه الوحدة نتعرّف إلى المصطلحين: "معلّم" وَ "موجّه"، ونفحص وجوه الشبه والاختلاف بينهما. كما نتعرّف إلى مميّزات وأساليب الإرشاد، ونتمعّن في أنفسنا - أيّ نوع من الموجّهين نحن؟

أعدّت الوحدة: چليت شيل، موجّهة سيرورة التطوير التربويّ، والخطط التعليميّة والإرشاد، مدرّبة ابتكارات SIT.

المدّة الزمنيّة: 3 ساعات.

ملائمة للمعلّمين في: جميع الصفوف.

شروط مسبقة: لا يوجد.

המורה כמנחה

03-09-2025

ملخّص الوحدة: كم مرّة جلستم في استكمال أو في جلسة ولم تنطقوا بكلمة واحدة؟
كم مرّة تلمّستم الهاتف المحمول خلال محاضرة؟
لماذا يختار تلاميذ كثيرون عدم أخذ دور فعّال في الدروس، ويجري النقاش في الصفّ مرّات كثيرة مع نفس X التلاميذ الذين يعبّرون عن آرائهم؟
وكيف يحدث أنّ في عالم لدى كلّ واحد فيه معرفة واسعة وآراء متنوّعة، ما زال المعلّم أو المحاضر يقف ويتكلّم معظم الوقت؟

في الخليّة هناك وحدات ممتازة تتناول تعليمًا من نوع آخر، والمعلّم فيها هو موجّه. هذه الوحدة ستعرض نموذجًا إضافيًّا للتوجيه، وبالإضافة إلى ذلك ستحاول كسر مباني القوى في الصفّ ومباني الجلوس (صفوف أو دائرة): التوجيه التشاركيّ.

وحدة التعلّم هذه ستُعرّفكم على نموذج توجيه مختلف يكتسب زخمًا في منظّمات كثيرة - التوجيه التشاركيّ. كثيرًا ما نوقش الانتقال إلى تعليم مختلف – تعليم لا يكون المعلّم مركز المعرفة فيه، بل موجّه يوجّه التلاميذ، ويتيح لهم حيّزًا للتعلّم والتطوّر. اليوم يحتاج كلّ معلّم إلى مهارات التوجيه كي يقدّم تلاميذه. التوجيه التشاركيّ هو منهجيّة واسعة ومعمّقة. هذه الوحدة ستعرض مبادئ أساسيّة لها، مع التركيز على الحيّز المدرسيّ وفي صفّ.

يُنصح بالدخول إلى الروابط المرافقة للتعمّق في منهجيّة التوجيه هذه. 

أعدّ الوحدة: يوناتان باراك – معلّم للتاريخ والمدنيّات، وموجّه سيرورات بيداغوجيّة في المعهد الديمقراطيّ - المجتمع والتربية.

المدّة الزمنيّة: 3 ساعات.

ملائمة للمعلّمين في الصفوف: السابعة- الثانية عشرة.

شروط مسبقة: لا يوجد.

המורה כמנחה

03-09-2025

ملخّص الوحدة: سنتناول في هذه الوحدة مفهوم التقييم التشكيليّ، وهو عبارة عن تقييم ديناميكيّ يتضمّن ملاحظات دائمة وسيرورة تعلّم مستمرّة. وترتبط طبيعة التقييم مباشرة بطبيعة التعلّم. عندما نتناول الانتقال من التعليم إلى التوجيه، وتعلّم المهارات، والتعلّم من خلال العمل، والبحث، والمشروعات وغيرها، يتعيّن علينا ملاءمة التقييم مع سيرورات التعلّم هذه، وقبل ذلك، فهم معنى التقييم التشكيليّ.

أعدّت الوحدة: جاليت شيلر، موجّهة لسيرورات التطوير التربويّ، والمناهج الدراسيّة والإرشاديّة، ومدرّبة ابتكار  SIT.

المدّة الزمنيّة: 3 ساعات.

ملائمة للمعلّمين في الصفوف: الابتدائيّة وفوق الابتدائيّة.

شروط مسبقة: لا يوجد.

המורה כמנחה

15-09-2025

ملخّص الوحدة: تتناول هذه الوحدة الاختيار المتاح لنا، نحن البشر. وهذا من خلال التركيز على مسألة الاختيار لدينا، كمعلّمين، واختيارات تلاميذنا، كمتعلّمين في المدرسة. تضعنا الوحدة في مواجهة أمام أسئلة فلسفيّة وعمليّة ذات صلة بقدرة الاختيار في حياتنا، وتعرض أفكارًا ونتائج أبحاث أكّدت على أهمّيّة منح المتعلّمين حرّيّة الاختيار خلال سيرورة التعلّم. واتّضح أنّ إعطاء حرّيّة الاختيار في التعلّم يزيد من الدافعيّة، ويحسّن من تحصيل المتعلّمين، ويجعلهم أكثر تدخّلًا في سيرورات الفهم والبحث.

تمكّن هذه الوحدة المعلّمين من التأمّل في القدرة التي لديهم لمنح حرّيّة الاختيار أثناء سيرورة التعلّم، بطريقة تكون فعّالة وتعطي قيمة للمتعلّم الفرد والمجموعة كلّها. وتتجلّى قيمة الاختيار في سيرورة التعلّم الحاليّة، وتنعكس على اختيارات الإنسان المستقبليّة.

أعدّت الوحدة: شِمريت كوهين باربي، مُرشِدة قطريّة في قسم أ للتطوير التربويّ، وموجّهة معلّمين ومبادِرة في المجال التربويّ.
يفعات فريدمان، مُرشِدة قطريّة في قسم أ للتطوير التربويّ وفي الإشراف على تعليم اللّغة العبريّة في المرحلة الابتدائيّة، ومعلّمة للّغة العبريّة وموجّهة لسيرورات التطوير المهنيّ في التعليم.

المدّة الزمنيّة: 3 ساعات.

ملائمة للمعلّمين في الصفوف: فوق الابتدائيّة.

شروط مسبقة: لا يوجد.